Miyerkules, Pebrero 4, 2026

Pangungulilà

PANGUNGULILÀ

nasanay akong mag-isa
dahil sa pangungulilà
nasanay sa pag-iisa
ito ba'y nakatutuwâ?

bahagi nga ba ng búhay
o ito ba'y pagkabigô
sa pinangarap na búhay
lalo na't sinta'y naglahò

tiningala ko ang langit
minasdan ang panganorin
bakit búhay ay kaylupit?
anong ibig kong sabihin?

oo, di ko madalumat
ang lakad at tinatakbo
parang tasang nagkalamat
at nag-iisa sa mundo

- gregoriovbituinjr.
02.04.2026

* ikawalong anibersaryo ng pamamanhikan (02.04.2018-2026)
* litrato mula sa komiks sa magasing Liwayway

Pariugat

PARIUGAT

may wikang Filipino pala sa square root
PARIUGAT, aba'y anong kanyang minulan
na talagang sa ulo ako'y napakamot
parisukat plus ugat equals pariugat

pag square, imu-multiply mo ang numero
sa sarili nito, habang square root naman
ay pag na-divide ang numero sa sarili
nito, na madali namang maunawaan

suriin mo, ang square ng eight ay sixty-four
habang pariugat naman ng sixteen ay four
ang square ng numero pito ay forty nine
habang ang pariugat ng eighty-one ay nine

pariugat - likhang salita sa sipnayan
na kung tutuusin, malaking tulong naman
lalo na sa sugkisan at palatangkasan
pati sa bilnurantayahantatsihaan

- gregoriovbituinjr.
02.04.2026

sipnayan - mathematics
sukgisan – geometry
palatangkasan – set algebra
bilnuran – arithmetic
tayahan – calculus
tatsihaan – trigonometry

Tinuring mang makatâ ng lumbay

TINURING MANG MAKATÂ NG LUMBAY

tinuring na makatâ ng lumbay
sa mga tulang may luhang taglay
lalo't nag-iisa na sa buhay
bálo na't laging di mapalagay

yaring pusò na'y nanlulupaypay
ang búhay na'y nawalan ng kulay
pati na tula'y naglulupasay
sa sahig ng hinagpis at lumbay

kayraming kathang sa sinta alay
dama ang kirot ng pagkawalay
habang ibang kathang tula'y tulay 
sa bayang madalas naninilay

laksang sugat man ang lumalatay
taos sa pusò ang pagsisikhay
nang búhay pa'y pasiglahing tunay
tinuring mang makatâ ng lumbay

- gregoriovbituinjr.
02.04.2026

* sa ikawalong anibersaryo ng pamamanhikan (02.04.2018-2026)

Martes, Pebrero 3, 2026

Barok na salin

BAROK NA SALIN

batid mo pag di Pinoy magsalitâ
parang pananagalog ng Kastilà
kung salin ng google, mahahalatâ
pag barok ang salin ay kitang sadyâ

suriin ang salin sa pahayagan
imbes na "makatarungang dahilan..."
wika'y "makatarungan na dahilan..."
pati "agaran na..." imbes "agarang...

tulad ng salin ng A.I. sa dyaryo
imbes sinulat ay "sa kwentong ito..."
nakasulat ay: "sa kwento na ito..."
batid mo agad na di Pilipino

isa pa: "para sa biktima na si..."
dapat ito'y "para sa biktimang si..."
parang Kastilaloy ang pagkasabi
sinalin na nga'y di pa pinagbuti

di na ba napupuna ng patnugot
ang ganyan? ako'y walang maisagot
google at AI, kayrami pang gusot
na pag binasa mo'y nakalulungkot

- gregoriovbituinjr.
02.03.2026

* mula sa pahayagang Bulgar, Pebrero 2, 2026, p.9

Pag walang kumatas sa harayà

PAG WALANG KUMATAS SA HARAYÀ

ayokong pilitin ang sariling kumathâ
kung wala namang kumakatas sa harayà
kahit na sa papel pa'y tumitig nang lubhâ
buting ipahinga muna ang puso't diwà

parang kumakathâ ng odang di mahulô
para sa dilag na mahirap o maluhò
para sa diwatang nasa malayong dakò
dalumatin muna nang paksa'y di maghalò

sa ganitong punto, ako'y nagtatanong din
ano't paano kayâ ang dapat kong gawin?
magpahinga, magnilay, magbasa, kumain
subalit ang mahalaga'y huwag pilitin

na para bang pag-iri habang nasa banyo
baka epekto'y putok na ugat sa ulo
huwag pilitin, iyan ang payo, katoto
kayâ dapat magpahinga munang totoo

- gregoriovbituinjr.
02.03.2026

Pagkathà ng soneto

PAGKATHÂ NG SONETO

isang hámon sa mga tulad ko
ang muling pagkathâ ng soneto
salamat sa imbitasyon dito
upang magbahagi ng likhâ ko

ako'y isang Bituin sa lupà
palakad-lalad, pagalà-galà
nilalanghap ang hanging sariwà
sa polusyong kaysakit sa bagà

narito sa magubat na lungsod
nagdaralita, kayod nang kayod
mabuti't may tulang humahagod
upang guminhawa yaring likod

salamat, O, Batute't Balagtas
kayo sa tulâ ko'y mababakas

- gregoriovbituinjr.
02.03.2026

Lunes, Pebrero 2, 2026

Tutulan ang imperyalistang giyera!

TUTULAN ANG IMPERYALISTANG GIYERA!

bakit natin dapat tutulan ang digmaang
bunsod ng katakawan sa kapangyarihan
na hangad manakop ng ibang kalupaan
ganyan ang imperyalismo ng kasibaan!

ang sabi'y dahil sa doktrinang Monroe nila
lahat ng bansa sa Amerika'y kanila
kanila raw ang buong Latin America
soberanya ng bansa'y binalewala na

tayo bang mamamayan, payag sa ganito?
ito na nga ba'y rurok ng kapitalismo?
na ang kaytaas na yugto'y imperyalismo?
wala namang pakinabang ang bayan dito!

imbes na kapayapaan ang tinatahak
sa digmaan, tiyak mga dugo'y papatak
at maraming inosenteng mapapahamak
ating isigaw: imperyalismo, ibagsak!

sa ating mga mamamayan ng daigdig
huwag hayaang busalan ang ating bibig
tutulan natin ang giyera't panlulupig
ng imperyalista't tayo'y magkapitbisig!

- gregoriovbituinjr.
02.02.2026

* litrato kuha ng makatâ sa harap ng Senado, 01.22.2026

Pangungulilà

PANGUNGULILÀ nasanay akong mag-isa dahil sa pangungulilà nasanay sa pag-iisa ito ba'y nakatutuwâ? bahagi nga ba ng búhay o ito ba'y ...