Balantukan

BALANTUKAN

nakangiti ngunit naghihirap ang kalooban

pilit tinatago ang sugat na nararamdaman

kunwari'y masaya pag siya'y kaharap mo naman

minsan, makwento, madalas tahimik, siya'y ganyan

nang masawi sa pag-ibig, kunwa'y di apektado

dinadaan lang sa tawa ang pagkabigong ito

subalit tuwing gabi'y inom doon, toma dito

animo ang nalasap na pagkabigo'y seryoso

tila sugat na balantukan ang kanyang kapara

akala'y naghilom sa labas ngunit sariwa pa

ang sugat sa loob kahit kita mong nagpilat na

sa kabila ng lahat, nakangiti pa rin siya

ilan sa atin ang ganyan, tinatago ang hapdi

o sakit na nararamdaman at nakakangiti

pagkabigo ba'y tanggap na't magbabakasakali

sa ibang kandungan, dama pa man ang pagkasawi

payo sa kanya'y marami pa namang babae

baka makahanap ng bago't muling dumiskarte

sinunod niya ang payo kaysa siya'y magbigti

at mahahanap din ang iibig na binibini

- gregoriovbituinjr.

09.01.2021

Panapin-sa-init

PANAPIN-SA-INIT

kabibili ko lang ng tatlong pot holder kahapon

nabili ko'y tatlo bente singko, mura na iyon

matagal ko ring planong pot holder ay magkaroon 

nang makita lang sa bangketa'y napabili doon

tatlong pot holder, panapin sa kalderong mainit

maprotektahan ang kamay, iwas-paso ang hirit

kaysa basahan o rug ang gamit laban sa init

basahan na, pamunas pa, nakakalitong gamit

ang mga Asyano'y mahilig kumain ng kanin

bakit ba pot holder ay walang katumbas sa atin

bagamat may mungkahi ang mga kapatid natin

ang tawag nila sa pot holder nang aking tanungin

tungkulin ng makatang kilanlin ang tawag dito

sa ating wika kaya dapat magkaisa tayo

sossopot sa Kalinga, apuro sa Ilokano

iba naman ang gikin na patungan ng kaldero

panapyo, pansapyo, panaklot o kaya'y pangsikwat

salitang ugat ng panaklot ay daklot, pangsunggab

ang kahulugan naman ng sikwat ay pag-aangat

ano sa panapyo, sapyo, dapyo, hanapin lahat

kaldero'y wikang Espanyol nang aking saliksikin

subalit sariling wika ang kanin at sinaing

Ingles ang pot holder na sa mainit ay panapin

anong katutubong tawag ay magkaisa man din

- gregoriovbituinjr.

09.01.2021

Tapos na ang Agosto

TAPOS NA ANG AGOSTO

tapos na ang Agosto, ang Buwan ng Kasaysayan

at Buwan ng Wika, ngunit patuloy pa rin naman

kaming tagapagtaguyod ng wika't kasaysayan

sa aming layon at tungkuling magsilbi sa bayan

upang paunlarin pa ang ating sariling wika

at sa tula'y ihayag ang katutubong salita

maging ito man ay lalawiganin o kaya'y luma

kaya patuloy sa pagkatha ang mga makata

binabasa't inaaral ang talahuluganan

o mga diksiyonaryong kayraming malalaman

baka may salitang sa diwa'y manggigising naman

o salitang di pa batid ng mga kabataan

tapos na ang Agosto, ngunit kayraming gagawin

magsaliksik, magsuri, magbasa, magsulat pa rin

upang ating wika't kalinangan ay paunlarin

habang sa kalye'y nakikibaka pa ring taimtim

iyan ang tungkuling tangan ng tulad kong makata

sa wika, kasaysayan at kalinangan ng bansa

habang nakikibaka kasama ng mga dukha't

maitayo paglaon ang lipunang manggagawa

- gregoriovbituinjr.

09.01.2021

Pabahay

PABAHAY

kayraming nakatenggang tahanan

habang kayraming walang tirahan

bakit ba ganyan? anong dahilan?

karapatan ba'y pinabayaan?

mga tanong ng dukha'y ganito:

kung pabahay ay karapatan mo, 

karapatan ko't ng bawat tao

ay bakit ito ninenegosyo?

kayraming bahay ang nakatengga

upang pagtubuan at ibenta

sa mga nagtatrabahong masa

di sa walang bahay, walang pera

kung ganyan pala, sistema'y bulok

dahil mga dukha'y di kalahok

negosyo'y tuso, tubo ang tarok

karapatan na ang inuuk-ok

masdan ang mga dukha sa atin

pera'y di sapat kung iisipin

kung magkapera, una'y pagkain

nang pamilya nila'y di gutumin

karapatan natin sa pabahay

ay naukit na sa U.D.H.R.

pati na sa I.C.E.S.C.R.

pagkat bahay ay buhay at dangal

karapatang balot ng prinsipyo't

tinataguyod nating totoo

ika nga: "Pabahay ay serbisyo!"

dagdag pa: "Huwag gawing negosyo!"

patuloy na ipaglaban natin

ang karapatang dapat angkinin

makataong pabahay ay kamtin

dignidad itong dapat kilanlin

- gregoriovbituinjr.

08.31.2021

- litratong kuha ng makatang gala sa tapat ng opisina ng paggawa

* U.D.H.R. - Universal Declaration of Human Rights

* I.C.E.S.C.R. - International Covenant on Economic, Social, and Cultural Rights

Ang pusa

ANG PUSA

kumusta ka na, Pusa, anong iyong kailangan?

tila baga muli kang kumakatok sa pintuan

marahil ay naamoy mong pritong isda ang ulam

sandali, hintay lang, at ikaw ay aking bibigyan

siya ang pusang madalas makitulog sa gabi

sa tabi ng bintana, taas ng eskaparate

minsan sa ginagawa ko'y tahimik siyang saksi

habang naglalamay ng kung anong akda't diskarte

madalas akong maunang gumising sa umaga

maya-maya, tanaw ko nang nag-iinat na siya

ah, mabuti nang may pusa dito sa opisina

may panakot sa malalaking daga sa kusina

minsan sa ilalim ng sasakyan siya tatambay

tila baga doon ang palaruan niyang tunay

minsan pag nananghalian ako, siya'y kasabay

at pag nagsusulat ay nakakawala ng lumbay

- gregoriovbituinjr.

08.31.2021

COVID

Dalawang pinsang buo ko at tiyahin ko (nanay nila) ang sabay-sabay na namatay sa COVID sa probinsya: sina Kuya Esmer Bituin, Ate Evelyn Bituin-Alipio, at Inay Charing Bituin.

Kumatha ako ng soneto (tulang may labing-apat na taludtod) bilang alay at pagninilay:

COVID

nakabibigla, dalawang pinsang buo't tiyahin

ang sabay na nangawala dahil sa COVID-19

noon, kapag nauwi ng probinsya'y dadalawin

silang kamag-anak kong sadyang malapit sa akin

si Kuya Esmer sa pabrikang PECCO'y nakasama

ko ng tatlong taon bilang regular sa pabrika

si Ate Evelyn nama'y palakwento't masaya

maalalahanin si Inay Charing, aking tiya

wala na sila, wala na, nahawaan ng COVID

tinamaan ang nanay at dalawang magkapatid

mag-ingat tayong lahat sa nananalasang sakit

tunay ngang virus na ito'y sadyang napakalupit

pagpupugay sa mga kamag-anak na nawala

salamat sa buti ninyo't masasayang gunita

- gregoriovbituinjr.

08.31.2021

Nawa'y makita pa sila

NAWA'Y MAKITA PA SILA

(August 30 is International Day of Disappeared)

kanina sa webinar ng FIND ay dumalo ako

dahil daigdigang araw ng desaparesido

ngayon, kaya pinakinggan ko ang naritong isyu

nakinig ng pananalita sa usaping ito

makabagbag-damdamin ang bidyong ipinalabas

tungkol sa masayang pamilya subalit dinahas

nang kuya'y dinukot, winala ng kung sinong hudas

pangyayaring ang kawalang hustisya'y mababakas

ako'y nakikiisa sa paglaban nilang tunay

habang akin ding nadarama ang sakit at lumbay

ako'y kaisa upang makita ang mga bangkay

ng mga desaparesidong dinukot, pinatay

kaya naging adhika ko nang kumatha ng tula

sa usaping desaparesido o iwinala

ilang taon na ring commitment na ito'y ginawa

bilang bahagi ng pagsisilbing tapat sa madla

Agosto Trenta, International Day of Disappeared

at Araw din ng mga Bayani, ito'y di lingid

taunang gunitang araw na sa puso'y naukit

sa paghanap ng mahal sa buhay, mga kapatid

seryoso akong nakinig sa mga inilahad

sadyang dama kong krimeng ginawa sa buto'y sagad

sana, bangkay ng mga iwinala'y mailantad

pagpupugay sa mga kasama sa FIND at AFAD

- gregoriovbituinjr.

08.30.2021

* litrato mula sa dinaluhang webinar hinggil sa mga desaparesido

* FIND - Families of Victims of Involuntary Disappearance

* AFAD - Asian Federation Against Involuntary Disappearances